Aktie tegen de kermis

De belangstelling voor een plaats op de Utrechtse kermis van 1902 was zeer gering. Dat was misschien mede een gevolg van het verkorten van de kermis van tien naar slechts zes dagen. Duurde de kermis tot 1901 nog van donderdag tot en met de zaterdag de in de week daarna, vanaf 1902 mochten de tenten en kramen pas op maandag open. Voor de tegenstanders van de kermis betekende de verkorting van de kermis een grote stap in de richting van de algehele afschaffing ervan. De belangstelling van de kermis liep aan het einde van de jaren '90 toch al terug en de 'afschaffers' hoopten dat door verkorting van de kermis de belangstelling van exploitanten en bezoekers zo zou afnemen dat de kermis snel zou doodbloeden.

De verkorting van de kermis in 1902 was een direct gevolg van een nieuwe golf van acties tegen de kermis in 1900. Vooral de afdeling Utrecht van de Middernachtzendingsvereniging was daarbij actief. In 1900 stelde zij voor, als afschaffing niet mogelijk was, de kermis al op vrijdagavond te laten eindigen. Daarmee zouden de uitspattingen, die volgens de vereniging vooral op zaterdagavond plaatsvonden, voorkomen kunnen worden. Ondanks de protesten van een groot aantal Utrechtse neringdoenden, die van de kermis behoorlijk profiteerde, en van de Vereniging van Kermisvakgenoten besloot de gemeenteraad op 17 januari 1901 dat de kermis met ingang van het jaar 1902 zou worden ingekort.⁽¹⁾ Ook een uitgebreid politierapport waarin werd aangetoond dat het met de uitspattingen tijdens de kermis wel meeviel, mocht niet baten.

Opmerkelijk zijn in dit verband de pogingen die de verschillende partijen ondernamen om na de kermis van 1901 het eigen gelijk te bewijzen. De Middernachtzendingsvereniging stuurde op de laatste kermisavond haar leden op onderzoek uit. En die troffen heel wat misstanden aan. Maar ook de Utrechtse burgemeester Reiger, een groot voorstander van de kermis, was, in gezelschap van een hoofdinspecteur van politie en een agent met een lantaarn, op die warme zaterdagavond op onderzoek uitgegaan. Tijdens zijn uitgebreide speurtocht, waarbij de struiken en plantsoenen niet werden overgeslagen, trof de burgemeester niets schokkends aan. Ook een uitgebreide enquête onder politieagenten leverde weinig meldingen van uitspattingen op.⁽²⁾ Intussen was het besluit tot verkorting van de kermis wel genomen en haar afschaffing een stap dichterbij gekomen.

1. Notulen B & W 1901, 11 en 18 jan.

2. Notulen B & W 1901, 13 sept. en 25 okt.

De reizende bioscoop - Volgende