Een teleurstellende filmvertoning: Edisons Kinematograaf in de Schouwburg

van 11 tot 16 december 1896

Het is goed mogelijk dat de eerste vertoner van films in Utrecht, Christiaan Slieker, nog met zijn tent in de Parktuin Tivoli stond, toen de komst van de tweede kinematograaf werd aangekondigd. De Echte Edison's Kinematograph zou vertoond worden als onderdeel van een specialiteitenvoorstelling, waarin tevens te zien zouden zijn 'Ben Ali Rajah, Het Geheime Kabinet; Brothers Helyett, The Professor and the Page; Charly Baron, Duitsche komiek; Mevrouw Alwina, Hollandsche Zangeres; John en Lilly Maxl, Duettisten; Mrs. Doetzel, instrumentaliste en andere buitengewone specialiteiten'.⁽¹⁾ Hoewel de eerste voorstelling op 9 december zou zijn, kon door het te laat arriveren van de rekwisieten pas op 11 december met de voorstellingen begonnen worden. Ze werden gegeven in de schouwburg.

De voorstellingen van dit specialiteitengezelschap, onder leiding van de heer J. Thiele, waren geen succes. Het Utrechtsch Nieuwsblad telde bij de openingsvoorstelling 46 bezoekers. Over de kinematograafvertoning schreef ze: 'De Kinetographe, als "Edison's Ideaal" aangekondigd, en dat, naar we meenden de rest vergoeden zou, zou in waarheid alles behalve het ideaal van Edison zijn. De platen, niet meer dan een zes of zevental, kwamen allerslechtst uit.'⁽²⁾ De toegangsprijs was volgens de krant tamelijk hoog, zeker voor zo iets 'gebrekkigs'. Voor de eerste rang moest f 1,- worden betaald, voor de tweede rang 60 cent. De Utrechtsche Courant was al even weinig enthousiast: 'Het vertoonen der Kinematograaf, dat waarschijnlijk het glansnummer van het programma had kunnen zijn mocht helaas, door het defect der machine, niet aan de verwachtingen beantwoorden. Slechts een viertal levende photografiën waren duidelijk zichtbaar, terwijl de andere, zoodra zij op 't doek kwamen ook weder verdwenen, voor velen een rechte "Tantaluskwelling".'⁽³⁾ Wie er verantwoordelijk was voor deze mislukte filmvertoning is niet duidelijk. Opmerkelijk is dat de verslaggevers van beide kranten hoge verwachtingen hadden van de filmvoorstelling. Kennelijk waren de voorstellingen van Slieker ze erg goed bevallen.

1. Utrechtsch Nieuwsblad, 9 dec. 1896

2. Utrechtsch Nieuwsblad, 14 dec. 1896

3. Utrechtsche Courant, 14 dec. 1896

De reizende bioscoop - Volgende